Day: October 29, 2023

GIỚI THIỆU

• Tiếng Hê-bơ-rơ trong Kinh Thánh chủ yếu là ngôn ngữ của động từ
• Mỗi động từ được xây dựng trên nền tảng căn tố (từ gốc, tiếng Anh “root”, tiếng Do Thái shoresh – שׁוֹרֶשׁ) thường gồm 3 phụ âm chính cấu tạo nên từ đó
  • Ví dụ: động từ מָלַךְ (trị vì)
  • Có căn tố là מלך

PHÂN TÍCH CĂN TỐ

• Theo cách hiện đại, mỗi một phụ âm trong căn tố được quy cho một con số I, II và III (tính từ phải sang trái)
  • Ví dụ: động từ מָלַךְ (trị vì)
  • Có căn tố là מלך, trong đó I = מ, II = ל, III = ך
• Động từ được xem là mạnh khi trong căn tố của nó không có phụ âm sâu (Alef, He, Khet, Ayin, Resh) và không có Yod hay Nun. Ngược lại, nếu có các phụ âm trên trong căn tố thì đó là động từ yếu và sẽ có những biến đổi đặc biệt tùy theo hình thức
• Bảng dưới đây tóm lược các trường hợp động từ yếu, dựa trên số thứ tự I, II, III của phụ âm trong căn tố:

CÁC MÔ HÌNH ĐỘNG TỪ

• Hệ thống động từ tiếng Hê-bơ-rơ có 7 mô hình chính (tiếng Anh “pattern”, “stem”, tiếng Do Thái binyanim – בִּנְיָנִים)
• 7 mô hình gồm:
  • Thể chủ động: Pa’al (Qal), Piel, Hifil, Hitpael
  • Thể bị động: Nifal, Pual, Hofal
• Lưu ý: Mô hình Pa’al (Qal) là mô hình căn bản, các mô hình khác được bắt nguồn từ Pa’al (Qal). Gần 70% các động từ là ở mô hình Qal
• Bảng biến đổi hình thức của động từ theo mô hình:

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA ĐỘNG TỪ

• Khi phân tích một động từ, trước hết cần xác định động từ đó thuộc mô hình nào trong số 7 mô hình cơ bản trên, điều này giúp chúng ta biết động từ ở thể chủ động hay bị động
• Tiếp theo, cần xác định các yếu tố sau:
  • Hình thức:
    • Về hình thức, cần phân chia động từ ra hai loại “có ngôi thứ” (tức động từ có thể xác định được ngôi của chủ ngữ) và “không có ngôi thứ”
    • Đối với động từ có ngôi thứ, các hình thức có thể xác định là Qatal (thể hoàn thành), Yiqtol (chưa hoàn thành) và dạng mệnh lệnh
    • Đối với động từ không có ngôi thứ, các hình thức bao gồm phân từ (participle) và động từ nguyên mẫu (infinitive)
  • Ngôi thứ: xác định ngôi của chủ ngữ động từ (ngôi 1 “tôi/chúng tôi”, ngôi 2 “bạn/các bạn”, ngôi 3 “anh ấy/chị ấy/họ”)
  • Giống: động từ có thể xác định thuộc giống đực, giống cái hay giống chung
  • Số: động từ có thể phân chia ra số ít hay số nhiều
  • Căn tố: phần lớn động từ có 3 phụ âm gốc trong căn tố. Trong phần từ vựng, các động từ được viết ở mô hình Qal, hình thức Qatal, ngôi 3, giống đực, số ít